Dobór reduktora (przekładni) ślimakowego bardzo często wygląda podobnie:

• „Silnik 1,5 kW”

• „Potrzebuję około 50 obr./min”

• „Wezmę przełożenie 1:30 i będzie dobrze”

I właśnie w tym miejscu zaczynają się problemy.

Większość awarii przekładni ślimakowych nie wynika z wad konstrukcyjnych, ale z błędów doboru i założeń projektowych. Ten artykuł to techniczna lista kontrolna – kompendium dla projektanta, integratora i serwisu.

Celem jest:

• wyeliminowanie najczęstszych błędów,

• powiązanie obliczeń z rzeczywistą eksploatacją,

W kategorii przekładni ślimakowych na Silniki24 dostępnych jest łącznie 294 wariantów przekładni ślimakowych w różnych seriach (PM 030–PM 150), przełożeniach i wykonaniach montażowych (B14, B5).

1. Błąd nr 1 – Dobór tylko na podstawie przełożenia

To najczęstszy problem.

Projektant liczy:

i = n₁ / n₂

Dobiera przełożenie 1:30 i uznaje temat za zamknięty.

Co jest pomijane?

• sprawność (η),

• moment wyjściowy,

• zapas bezpieczeństwa,

• charakter pracy (S1/S3),

• obciążenia udarowe.

Skutek:

• przekładnia pracuje na granicy,

• rośnie temperatura,

• spada trwałość,

• pojawia się hałas i luz.

2. Błąd nr 2 – Pomijanie sprawności w obliczeniach

Moment wyjściowy:

M₂ = M₁ × i × η

Wiele osób przyjmuje η = 1.

W przekładni ślimakowej to poważny błąd.

Sprawność może wynosić 0,6–0,8, w zależności od przełożenia.

Różnica 20–30% momentu to realne przeciążenie.

3. Błąd nr 3 – Brak zapasu momentu

Dobór „na styk” działa tylko w teorii.

W praktyce:

• występują chwilowe przeciążenia,

• rozruch generuje wyższy moment,

• warunki pracy się zmieniają.

Minimalny zapas:

• 20–30% przy lekkiej pracy,

• 30–50% przy cięższej pracy,

• więcej przy udarach.

4. Błąd nr 4 – Ignorowanie trybu pracy (S1 vs S3)

Praca ciągła (S1):

• wymaga większego zapasu,

• generuje wyższą temperaturę.

Praca przerywana (S3):

• narażona na udary rozruchowe.

Dobór przekładni bez analizy cyklu pracy to częsta przyczyna przegrzewania.

5. Błąd nr 5 – Zbyt mała seria / zbyt lekka obudowa

Przykład:

Wybrana seria PM 030, bo „wystarczy moment”.

Ale:

• obciążenia promieniowe są duże,

• aplikacja pracuje 24/7,

• występują wibracje.

W takiej sytuacji większa seria (np. PM 063 lub wyższa) może być bardziej stabilna i trwała.

6. Błąd nr 6 – Nieprawidłowy montaż (B14/B5, współosiowość)

W ofercie dostępne są wykonania:

• B14

• B5

Dopasowane do wielkości silników:

• 56

• 63

• 71

• 80

• 90

• 100

• 132

• 160

Błędne dopasowanie lub niewspółosiowość powodują:

• dodatkowe obciążenia łożysk,

• wzrost temperatury,

• przyspieszone zużycie.

7. Błąd nr 7 – Ignorowanie obciążeń promieniowych

Koło pasowe lub łańcuch:

• generują siły boczne,

• obciążają łożyska,

• mogą przekraczać dopuszczalne wartości.

Często to nie moment niszczy przekładnię, tylko siła boczna.

8. Błąd nr 8 – Zła pozycja montażu

Przekładnia ślimakowa pracuje w oleju.

Jeśli:

• montaż jest nietypowy,

• olej nie dociera do newralgicznych punktów,

• odpowietrzenie jest nieprawidłowe,

to skraca żywotność całego układu.

9. Błąd nr 9 – Brak kontroli temperatury

Przekładnia ślimakowa generuje więcej ciepła niż walcowa.

Jeśli:

• obudowa jest zabudowana,

• brak wentylacji,

• temperatura otoczenia wysoka,

to sprawność spada, a zużycie rośnie.

10. Błąd nr 10 – Brak planu serwisowego

Brak:

• kontroli poziomu oleju,

• wymiany oleju,

• monitorowania hałasu,

• obserwacji luzu,

powoduje, że zużycie jest wykrywane zbyt późno.

11. Lista kontrolna – przed zakupem przekładni

✔ Czy obliczyłem moment z uwzględnieniem sprawności?
✔ Czy dodałem zapas bezpieczeństwa?
✔ Czy uwzględniłem tryb pracy (S1/S3)?
✔ Czy sprawdziłem obciążenia promieniowe?
✔ Czy wybrałem odpowiednią serię i wielkość?
✔ Czy montaż (B14/B5) jest poprawny?
✔ Czy przewidziałem warunki chłodzenia?

FAQ – Błędy przy doborze reduktora ślimakowego

1. Czy można dobrać przekładnię tylko na podstawie mocy silnika?

Nie – kluczowy jest moment i przełożenie.

2. Czy brak zapasu momentu zawsze kończy się awarią?

Nie zawsze natychmiast, ale znacząco skraca żywotność.

3. Czy mniejsza przekładnia jest bardziej ekonomiczna?

Na początku tak, ale w długim okresie może generować wyższe koszty.

4. Czy sprawność ma aż takie znaczenie?

Tak – wpływa na temperaturę i rzeczywisty moment.

5. Czy montaż ma realny wpływ na trwałość?

Tak – niewspółosiowość jest jedną z głównych przyczyn uszkodzeń.

Podsumowanie

Dobór przekładni ślimakowej to proces inżynierski, nie katalogowy.

Najczęstsze awarie wynikają z:

• pominięcia sprawności,

• braku zapasu momentu,

• nieuwzględnienia trybu pracy,

• błędów montażowych.

Świadomy dobór oznacza:

• dłuższą żywotność,

• niższą temperaturę pracy,

• mniejsze zużycie energii,

• mniej awarii.

Jeśli dalej nie masz pewności poznaj nasze wstępne kompendium wiedzy o przekładniach ślimakowych.