Wariator mechaniczny to przekładnia, która pozwala płynnie zmieniać prędkość obrotową wału wyjściowego bez falownika i bez wymiany kół pasowych. Prędkość ustawia się pokrętłem lub kółkiem ręcznym, a zmiana następuje w sposób ciągły w zakresie przewidzianym przez konstrukcję. To proste rozwiązanie tam, gdzie prędkość trzeba co jakiś czas dopasować do procesu, a napęd ma pozostać czysto mechaniczny.
W kategorii znajdują się wariatory Promotor z serii UDL, przystosowane do silników z kołnierzem B5. Seria obejmuje pięć wielkości – od UDL 0,18 do UDL 4,0 – dobranych do silników od 0,18 do 4 kW.
Liczba w nazwie odpowiada mocy silnika w kilowatach, a ostatni człon – wielkości mechanicznej i kołnierzowi silnika. Przykładowo UDL 0,18 Wariator 63B5 współpracuje z silnikiem 0,18 kW w obudowie 63 z kołnierzem B5, a UDL 4,0 Wariator 100/112B5 z silnikiem 4 kW w obudowie 100 lub 112. Pozostałe wielkości to UDL 0,37 (71B5), UDL 0,75 (80B5) i UDL 1,5 (90B5).
Najpierw określ moc i wielkość silnika, potem sprawdź, czy zakres regulacji prędkości odpowiada potrzebom maszyny. W wariatorach ciernych tego typu moment wyjściowy zmienia się wraz z prędkością, dlatego przy najniższych obrotach napęd ma inne możliwości niż przy najwyższych. Jeżeli potrzebna jest bardzo niska prędkość, wariator łączy się z przekładnią ślimakową – wtedy reduktor dobiera się do najwyższej prędkości wyjściowej wariatora i momentu, jaki ma przenieść.
Wariatory sprawdzają się w przenośnikach taśmowych i rolkowych, mieszadłach, dozownikach, maszynach pakujących, liniach myjących i suszarniach, a także w maszynach rolniczych, w których tempo podawania materiału trzeba dostosować do warunków. W porównaniu z falownikiem wariator nie wymaga szafy sterowniczej ani zabezpieczeń przed zakłóceniami, a silnik pracuje cały czas z nominalną prędkością, więc jego przewietrznik chłodzi uzwojenia tak samo przy każdym ustawieniu.
Szczegóły działania i porównanie z regulacją elektroniczną opisuje artykuł wariator mechaniczny – płynna regulacja prędkości. Jeżeli wybierasz połączenie z reduktorem, pomocny będzie poradnik jak dobrać reduktor do silnika.