Silniki elektryczne

Silniki elektryczne w tej kategorii to asynchroniczne silniki indukcyjne klatkowe marki Promotor o mocy od 0,09 kW do 18,5 kW i prędkości obrotowej od 900 do 2880 obr/min. Znajdziesz tu wersje trójfazowe na 400 V, jednofazowe na 230 V, silniki z hamulcem elektromagnetycznym oraz specjalne jednostki do pił tarczowych. Łącznie to kilkaset wariantów, różniących się mocą, liczbą biegunów, wielkością mechaniczną i sposobem mocowania.

Opis poniżej pomaga zawęzić wybór, zanim przejdziesz do konkretnej podkategorii: jakie parametry sprawdzić na starym silniku, jak czytać oznaczenia w nazwach produktów i kiedy wybrać inny typ zasilania lub mocowania.

Rodzaje silników w kategorii

• Silniki trójfazowe – najliczniejsza grupa, od 0,09 do 18,5 kW, w wykonaniu łapowym B3 oraz kołnierzowym B5 i B14. Podstawowy wybór do maszyn zasilanych z sieci 400 V.
• Silniki elektryczne jednofazowe – do 3 kW, na 1400 lub 2800 obr/min, dla miejsc bez instalacji siłowej: domowych warsztatów, gospodarstw, małych urządzeń.
• Silniki trójfazowe z hamulcem – z hamulcem elektromagnetycznym, który zatrzymuje wał po odłączeniu zasilania. Stosowane tam, gdzie napęd nie może swobodnie wybiegać.
• Silniki do pił tarczowych – jednostki serii MSC (np. MSC58 i MSC81) z wydłużonym wałem pod tarczę i określonym kierunkiem obrotów.

Jak wybrać silnik elektryczny

Przy wymianie silnika najpewniejszym źródłem danych jest tabliczka znamionowa starej jednostki. Odczytaj z niej moc w kW, prędkość obrotową, napięcie, wielkość mechaniczną i formę montażu. Przy nowej konstrukcji zacznij od momentu i prędkości potrzebnych na maszynie, a dopiero potem dobierz moc z zapasem na rozruch i przeciążenia.

Moc i prędkość obrotowa

Prędkość wynika z liczby biegunów: ok. 2800 obr/min to silnik 2-biegunowy, ok. 1400 obr/min – 4-biegunowy, ok. 900 obr/min – 6-biegunowy. Przy tej samej mocy silnik wolniejszy daje proporcjonalnie większy moment na wale, ale jest większy i cięższy. Do pomp odśrodkowych i wentylatorów często wybiera się 2800 obr/min, do napędów z reduktorem i przenośników najczęściej 1400 obr/min.

Wielkość mechaniczna i wał

Liczba w nazwie produktu (56, 63, 71, 80, 90, 100, 112, 132, 160) to wznios osi wału w milimetrach według IEC. Od niej zależą średnica i długość czopa wału oraz wymiary kołnierza. Ten sam silnik o mocy 1,5 kW może występować w wielkości 80 lub 90, dlatego przy zamienniku porównuj nie tylko moc, ale też wielkość.

Forma montażu

B3 to silnik na łapach, B5 – z dużym kołnierzem z otworami przelotowymi, B14 – z małym kołnierzem z otworami gwintowanymi. Wersje B34 i B35 łączą łapy z kołnierzem. Różnice konstrukcyjne opisuje artykuł Montaż silnika elektrycznego B3, B5, B14.

Jak czytać nazwy produktów

Nazwa, np. Silnik elektryczny 1,5kW 1400 obr/min. 90 B3, zawiera po kolei moc, prędkość obrotową, wielkość mechaniczną i formę montażu. Słowo „jednofazowy” oznacza zasilanie 230 V, „z hamulcem” – wbudowany hamulec. W silnikach do pił oznaczenie „Lewy” określa kierunek obrotów wału.

Zastosowania

• napędy przenośników, mieszadeł i podajników, zwykle w zestawie z przekładnią ślimakową,
• pompy, wentylatory, sprężarki,
• maszyny stolarskie i obróbcze: piły, strugarki, szlifierki,
• urządzenia rolnicze, bramy, wciągarki i dźwigi (wersje z hamulcem).

Na co uważać przy doborze

Silnik jednofazowy ma mniejszy moment rozruchowy niż trójfazowy tej samej mocy, więc gorzej radzi sobie z maszynami startującymi pod obciążeniem. Przy pracy z falownikiem na niskich obrotach własny wentylator słabo chłodzi uzwojenia – wtedy rozważ obce chłodzenie. Zwróć uwagę na stopień ochrony IP przy pracy na zewnątrz i na rodzaj pracy (S1 ciągła, S3 przerywana). Typowe pomyłki zebrano w poradniku Najczęstsze błędy przy doborze silnika elektrycznego.

FAQ

Czy mogę zastąpić silnik jednofazowy trójfazowym?

Tak, jeśli w miejscu pracy jest instalacja 400 V. Silnik trójfazowy tej samej mocy i wielkości ma zwykle identyczne wymiary montażowe, a lepiej znosi rozruch pod obciążeniem.

Skąd wiem, jaką wielkość mechaniczną ma mój silnik?

Z tabliczki znamionowej (np. 80, 90B) albo z pomiaru: wysokość od podstawy łap do osi wału w milimetrach odpowiada wielkości. W wersji kołnierzowej porównaj średnicę wału i wymiary kołnierza.

1400 czy 2800 obr/min?

Zdecyduj na podstawie prędkości wymaganej przez maszynę. Silnik 1400 obr/min daje około dwa razy większy moment przy tej samej mocy, 2800 obr/min jest mniejszy i lżejszy, ale sprawdza się tylko tam, gdzie napęd nie wymaga przełożenia.

Kiedy potrzebny jest silnik z hamulcem?

Gdy po wyłączeniu zasilania wał musi zatrzymać się szybko i pozostać zablokowany, np. w podnośnikach, wciągarkach, bramach czy na przenośnikach pochyłych.