Silniki trójfazowe

Silniki elektryczne trójfazowe Promotor w tej kategorii mają moc od 0,09 kW do 18,5 kW i prędkości ok. 900, 1400 lub 2800 obr/min. Są zasilane z sieci 3 × 400 V i występują w wielkościach mechanicznych od 56 do 160. To ponad dwieście wariantów, podzielonych według formy montażu na kołnierzowe B14, kołnierzowe B5 i łapowe B3.

Silnik trójfazowy jest prostszy od jednofazowego – nie potrzebuje kondensatora, ma wyższy moment rozruchowy i lepiej znosi ciężkie warunki pracy. Dlatego to podstawowy napęd maszyn w warsztatach, zakładach produkcyjnych i gospodarstwach z instalacją siłową.

Podział według mocowania

• Łapowe B3 – silnik przykręcany do podłoża lub ramy, napęd przekazywany przez pasek, sprzęgło lub koło zębate.
• Kołnierzowe B5 – duży kołnierz z otworami przelotowymi, do bezpośredniego przykręcenia do maszyny, pompy lub reduktora.
• Kołnierzowe B14 – mały kołnierz z otworami gwintowanymi, najczęściej w połączeniu z przekładnią ślimakową.

Jak wybrać silnik trójfazowy

Moc z zapasem, ale bez przesady

Silnik dobiera się do mocy rzeczywiście pobieranej przez maszynę, z zapasem ok. 10–20% na rozruch i chwilowe przeciążenia. Silnik znacznie przewymiarowany pracuje z niskim współczynnikiem mocy i niższą sprawnością.

Prędkość

Wersje 2800 obr/min stosuje się w pompach, wentylatorach i szlifierkach, 1400 obr/min – najczęściej w napędach z reduktorem, przenośnikach i maszynach stolarskich, 900 obr/min – gdy potrzebny jest większy moment przy niskiej prędkości bez dodatkowej przekładni. Różnice opisuje artykuł Obroty silnika elektrycznego – 1400 czy 2800 obr./min?

Wielkość mechaniczna

Przy wymianie porównaj wielkość z tabliczki starego silnika. Przykładowo silnik 1,1 kW 1400 obr/min w wielkości 90 B5 ma inny wał i kołnierz niż jednostka 1,1 kW w wielkości 80.

Połączenie i rozruch

Mniejsze silniki trójfazowe mają zwykle uzwojenia na 230/400 V i w sieci 400 V łączy się je w gwiazdę. Większe jednostki często mają uzwojenia 400/690 V, co pozwala na rozruch gwiazda-trójkąt. Sposób połączenia zawsze sprawdzaj na tabliczce znamionowej. Kierunek obrotów zmienia się zamianą dwóch faz zasilania.

Na co uważać

• Zabezpiecz silnik wyłącznikiem silnikowym ustawionym na prąd znamionowy.
• Przy pracy z falownikiem na niskich obrotach rozważ obce chłodzenie.
• Do pracy na zewnątrz sprawdź stopień ochrony IP i zabezpiecz skrzynkę zaciskową.
• Jeśli wał musi się zatrzymać natychmiast po wyłączeniu, wybierz wersję z hamulcem.

FAQ

Czy silnik trójfazowy można zasilić z 230 V?

Bezpośrednio z sieci jednofazowej nie. Możliwe jest zasilanie przez falownik z wejściem 230 V i wyjściem 3 × 230 V, przy silniku połączonym w trójkąt – dotyczy to zwykle mniejszych mocy.

Czym różnią się silniki tej samej mocy w różnych wielkościach?

Wymiarami wału, kołnierza i obudowy, a często także masą i parametrami cieplnymi. Do zamiennika wybieraj tę samą wielkość co dotychczasowy silnik.

Jak sprawdzić kierunek obrotów przed montażem?

Uruchom silnik na chwilę bez obciążenia i obserwuj wał. Jeśli kierunek jest zły, zamień dwie fazy zasilania.